دبیرستان و پیش دانشگاهی امام محمد باقر علیه السلام

چگونه درس بخوانيم؟ چگونه امتحان دهيم؟

مساله بهره وري و استفاده ي صحيح از وقت و انرژي‌اي كه براي مطالعه مي‌گذاريم مساله بسيار با اهميتي است كه بسياري از دانش آموزان و دانشجويان از آن غافل اند.

به طوري كه گاه بسياري از دانش آموزان را مي‌بينيم كه بارها وبارها كتابي را مي‌خوانند و پس از صرف وقت زياد بدون اينكه اطلاعات قابل ملاحظه‌اي از كتاب را درك كرده باشند، خسته و كوفته كتاب را به كناري مي‌گذارند و ادعا مي‌كنند كه مطالب كتاب حجيم و سنگين است ومغز ما توانايي درك آنها را ندارد همچنين با دانش آموزاني مواجه مي‌شويم كه مطالب درسي را خوب مي‌خوانند وبه خاطر مي‌سپارند، ولي در جلسه‌ي امتحان دچار فراموشي شده و هرچه فكر مي‌كنند نمي‌توانند مطالب فراگرفته شده را به خاطر بياورند! اين دانش‌آموزان هم وقت خود و هم انرژي خود رابه هدر مي‌دهند. چرا كه مطالعه كردن نيز مانند بسياري از فعاليت‌هاي زندگي داراي فنون و مهارت‌هايي است كه به كارگيري آنها باعث مي‌شود كه با تلاش كمتر بهره‌اي بيشتر از كارمان ببريم وبيهوده انرژي‌مان را هدر ندهيم.


فنون و مهارت هاي مطالعه:
۱-ـمهم ترين و اصلي ترين نكته در مطالعه برنامه ريزي است. روز و ساعتي كه مي‌خواهيد يك مطلب را مطالعه كنيد از قبل تعيين كنيد وبعد به سراغ كتاب برويد.
۲ـ زمان مطالعه تان را بين ساعت ۷ صبح تا ۱۰ شب قرار دهيد و تا نيم ساعت پس از بيدار شدن از خواب نيز مطالعه نكنيد.
۳ـ خود را به مكان خاصي براي مطالعه كردن محدود نكنيد سعي كنيد با تمرين كردن در همه‌ي مكان‌ها حتي مكان‌هاي شلوغ هم مطالعه كنيد. بهترين مكان براي مطالعه خانه است زيرا هميشه در دسترس مي‌باشد.
۴ـ ورزش كردن و داشتن تحرك جسماني در فراگيري بهتر به شما كمك مي كند روزانه حد اقل ۳۰ دقيقه ورزش كنيد.
۵ـ كتاب را در ۳ مرحله بخوانيد. در مرحله اول بصورت سريع و كلي و روزنامه وار به مطالب كتاب نگاهي بيندازيد و از خود سوال كنيد. در مرحله دوم به صورت عميق و دقيق مطالب را خوانده و ضمن مطالعه نكات مهم را در آورده و آنها را بصورت طرح شبكه اي از كل به جزء سازماندهي كرده و در كاغذي يادداشت كنيد. چرا كه با سازمان‌دهي اطلاعات مطالب كتاب در مغز شما به صورت منظم هر يك درجاي خود قرار مي‌گيرند و بازيابي آن راحت انجام مي‌شود.در مرحله‌ي سوم كتاب را مرور كرده واز خود بپرسيد و پس از پايان مطالعه كتاب با دوستتان در باره‌ي مباحث آن مباحثه كنيد.
۶ـ پس از نيم ساعت مطالعه پنج دقيقه استراحت كنيد و به خود پاداشي بدهيد تا به مطالعه علاقه پيدا كنيد(مانند خوردن خوراكي مورد علاقه)
۷ـ هنگامي كه احساس خستگي مي‌كنيد مي‌توانيد با تنفس عميق و شل و سفت كردن اندام‌هايتان انرژي از دست رفته را جبران كنيد.
۸ـ همزمان با مطالعه كار ديگري انجام ندهيد (مانند تماشاي تلويزيون) تا تمركز شما به حد اكثر برسد.
۹ـ هميشه به يك صورت و در يك حال مطالعه نكنيد. بلكه مقداري راه برويد. مقداري روي صندلي بنشينيد و...
۱۰ـ همه جاي كتاب را مطالعه كنيد جدول ها نمودارها عكس هاو... . هيچ جاي كتاب را بدون مطالعه نگذاريد.
۱۱ـ براي فراگيري بهترمطالب را در ذهنتان بصورت زنده و مصور تجسم كنيد.
۱۲ـ برخي از مطالب درسي را به صورت داستان در بياوريد تا بهتر آنهارا درك كنيد و فراموش نكنيد.
۱۳ـ براي جلو گيري از فراموش كردن اعداد آنهارا به صورت كلمات رمز در بياوريد و حفظ كنيد مثلا" عدد ۹۱ را بصورت كلمه ي ني در بياوريد و حفظ كنيد كه حرف اول نه و يك است.
۱۴ـ برخي از واژه هاي سخت و مشكل لاتين را به نمونه ي مشابه آن در فارسي تبديل كنيد تا راحت‌تر بتوانيد آن را به خاطر بسپاريد. مثلا" كلمه ي آندره مارلو(نويسنده كتاب ضد خاطرات) را مي توانيد به كلمه‌ي فارسي «آن دره مال رو» تبديل كنيد و به خاطر بسپاريد.
15ـ يكي از روش‌هاي جلوگيري از فراموشي داده‌ها استفاده از گره‌ي مكاني است. در اين روش شما مطلب درسي را با يك مكان واقعي پيوند مي‌زنيد. مثلا" براي به خاطر سپردن نام «بل» مخترع تلفن مي‌توانيد اين گونه براي خود تصوير سازي كنيد: در اتاق خوابم دراز كشيده بودم كه ناگهان تلفن زنگ زد. فورا" گوشي را برداشتم و دوستم بل بود كه مي گفت: الو.الو صدا مياد؟
16- استفاده از حرف اول كلمات نيز روش مناسبي است كه براي يادگيري مطالب فرار و شبيه هم مي توان از آن استفاده كرد. مثلا" براي به خاطر سپردن آثار نظامي مي توان از كلمه ي (ملخها) استفاده كرد كه حرف اول كلمات: مخزن الاسرار ليلي و مجنون خسرو و شيرين هفت پيكر و اسكندر نامه مي‌باشد.
17- مي‌توانيد از طريق تصويرسازي ذهني مطالب درسي را با حيوانات و اشياء جاندار مربوط كنيد و آن‌ها را راحت‌تر به خاطر بسپاريد.براي نمونه مي‌توان براي ياد گرفتن حرف
F انگليسي آن را به آچار فرانسه تشبيه كرد و به خاطر سپرد.
18- پس از خواندن كتاب آن را به كناري نگذاريد چرا كه پس از يك روز 70 درصد مطالب فراموش مي‌شوند .به منظورجلوگيري از فراموشي و صرفه جويي در وقت و زمان مطالب كتاب را به ترتيب زماني زير مرور كنيد:

 

ترفند هاي امتحان دادن:
1ـ شب امتحان زود بخوابيد و از خوردن زياد موادي كه داراي كافئين مي باشند خودداري كنيد(مانند چاي و قهوه)
2ـ دوساعت قبل از امتحان كتاب را كنار بگذاريد و مطالبي را كه فرا گرفته ايد به صورت بحث گروهي با دوستانتان مباحثه كنيد و اشكالاتتان را از يكديگر بپرسيد.
3ـ حداقل يك ربع زودتر در جلسه امتحان حاضر شويد و مجهز باشيد يعني وسايل لازم را همراه خود بياوريد و پس از نشستن روي صندلي نفس عميقي بكشيد و با ياد خداي بزرگ امتحان را شروع كنيد.
4ـ پس از گرفتن برگه‌ي امتحان و نوشتن مشخصات خود روي آن ابتدا همه ي سوالات را با دقت بخوانيد و اگر به سوال ساده اي رسيديد فوراَ جوابش را بدهيد. سؤالاتي را كه جوابشان را نميدانيد كنارشان علامت - بزنيد و سوالاتي را كه جوابشان را مي‌دانيد ولي وقت زيادي مي گيرند كنارشان علامت + بگذاريد تا بعداَ دوباره به سراغشان بياييد و جواب بدهيد.
5ـ سعي كنيد به همه‌ي سؤالات پاسخ دهيد، حتي اگر جواب سؤالي را نمي‌دانيد سعي كنيد از خودتان چيزي بنويسيد. (فقط در مورد سؤالات غير گزينه‌اي - توضيح از سايت كلاس كنكور)
6ـ پس از پاسخ به همه‌ي سؤالات برگرديد و يك بار ديگر سؤالات را با دقت بخوانيد و پاسخ‌هايتان را مرور كنيد تا احياناَ اشتباهي رخ نداده باشد